|
![]() |
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
|
|
#1 (permalink) |
|
Admin
Mesajlar: 9.234
|
Kaybetmenin Sebepleri ; Bir başka ifade ile; hatalar zinciri...!!! Hatalar zinciri diyorum çünkü ; bu zincirin bir çok halkası var ve bu halkalar birbirine eklendikce, durgun suya atılan küçük bir taşın yarattığı büyük dalgalar misali ortaya ciddi zararlar çıkıyor... Bu sıralayacağım hataları zamanında ben de yaptığım için, yaşanmış ve acı faturaları ödenmiş hatalar olarak görebilirsiniz ve belki halen de farkında olarak veya olmayarak, duygusal davranışlarla yine de yapıyorum... Ancak önemli olan hataları en aza indirgemesini bilmektir...!!! 1. Herşeyin başı olduğu gibi bu işin de temelinde eğitim, bilgisizlik ve her söylenene, her anlatılana inanmak gelmekte... Bir şey bilmezseniz, söylenen veya anlatılanı az çok muhakeme edebilecek en azından temel bir bilginiz yok ise; siz her şeye inanmaya mecbursunuz demektir... Çünkü borsaya girerken ; kaybetmeyi asla düşünmediniz ve her yaptığınız alım işleminde mutlaka kazanacağınızı düşünerek adım atıyor, zarar olasılığını aklınıza bile getirmiyorsunuz... Bunun için de ; ne kar edeceğiniz zaman nerede ne yapacağınızı tam olarak düşünüp, ne de kayıplar başladığı zaman ne yapacağınızı önceden planlamıyorsunuz... % 10 kazançlı olsanız, birileri size o hisse için % 30 getirecek demiş ise siz hiç bir inceleme yapma gereği duymadan, beklemeye devam eder, sonra da ettiğiniz kazançtan da olursunuz... Kaybetmeye başladınız ; % 10 zarardısınız ama buradan da satılmaz ki diyerek hissenin çıkacağı günü iple çekerken, daha çok battığınızın farkına bile varamazsınız... O halde ; Öncelikle bir hisseyi alırken; kazanırsanız ne yapacağınızı, kaybederseniz de nasıl davranacağınızı önceden mutlaka planlayın... Mutlaka hedefiniz olsun ve artık bu hedefler gerçekleştiği zaman artık arkanıza dönüp bakmayın...!!! 2. Eğitim denilince maalesef ; çok üyemizden bildiğim üzere ben o işi öğrenemem, buyaştan sonra kafam almaz vs gibi kaçış sendromlarına tanık olmuşumdur... Eğitimden kastımız ; bir teknik analist misali her şeyi öğrenmeniz değildir... Ancak ; bir hissenin grafiğini açtığınız zaman o grafiğin ne anlama geldiğini anlayabilecek kadar, grafik okumasını öğrenmek dahi çok şeydir... Allah gecinden versin bir rahatsızlığınız olup da, bir röntgen çektirseniz bile o röntgen filminin sağını solunu çevirip bir şeyler anlamaya çalışırsınız... Peki paranızı emanet edip, umutlarınızı bağladığınız ve önemli zararlar edebileceğiniz hissenin röntgeni anlamına gelen, hisse grafiğini neden biraz inceleme , azıcık kafa yorma isteğini ve gereğini duymazsınız...??? Bakınız ; Grafik Türleri ve Grafik Okuma başlıkları ile Teknik Analiz bölümünden bir eğitim koydum, ama sanıyorum 10 - 15 kişi ancak okumuştur... Lütfen arkadaşlar öğrenmeye çalışınız ve yapılan yorumları, benim veya bir başkasının görüşlerinin temelinde yer alan kriterleri hissenin grafiğini açarak görmeye çalışınız... Ve ; sorunuz, öğrenmek adına lütfen sorunuz...!!! Öğrenmek adına soracağınız her soruya memnuniyetle cevap vereceğim, hatta şu hisse ne olur, bunu ne yapmak lazım türünden gelen sorulardan daha büyük bir keyif alarak yanıt vereceğim... Çünkü ben bugün varım, yarın olmayacağım... !!! Bu durum tüm yorumcular için geçerli ama siz kendiniz birşeyler öğrenirseniz kimseye ihtiyacınız kalmaksızın kararlarınızı verebilecek, kimsenin sizi yanıltmasına izin vermemiş olacaksınız.. 3. Bir hisseyi alırken ; bir gömlek alırken gösterdiğimiz titizliği göstermiyoruz...? Bir gömlek alacaksınız, mağazaya girdiniz ve satıcıya şöyle bir gömlek istiylorum dersiniz ve özelliklerini belirtirsiniz, buna göre modeller çıkarmasını istersiniz... Ancak ; şu güzeldir dediği bir gömleği körü körüne almazsınız, incelersiniz, giyer üzerinizde denersiniz ve sonra da pazarlık edersiniz, kredi kartına kaç taksit yapılıyor diye sorarsınız...!!! Peki hisse alırken bunların hangisini yapıyorsunuz...? Az çok güven duyduğunuz kişi ve kişileriniyidir dediği veya basında adı geçen bir hisse için hemen müşteri oluyorsunuz...!!! Pazarlık etmiyorsunuz yani bu hisseyi en uygun hangi fiyatlardan almak gerekli araştırmasını yapmıyor, almadan önce hisse ile ilgili bir araştırma yapmak, ne konumda - primli mi veya sektör olarak o an ki piyasa koşulları itibari ile cazip mi değil midir adına hiç bir inceleme yapmadan, hemen umut bağlayarak sadece edeceğiniz kazancı düşünerek alım tuşuna basıyorsunuz...!!! Oysa ki aldığınız hisseye belki 100 TL, belki de 100 000 TL bağlıyorsunuz ki ; sanırım en ucuz ve kolay bir şekilde alım yaptığınız şey, hisseler oluyor...!!! 4. Alım yaparken de, satış yaparken de mutlaka kademeli emirler veriniz, yani emirlerinizi yayınız...!!! Çünkü en dip noktadan almak ve en tepe noktadan satmak neredeyse imkanzısı başarmaktır... Alım yapacağınız zaman bir hissenin destek ve direnç seviyelerini bilerek işlem yapınız ve mümkün olduğunca son günlerde denediği ama kırmayarak kuvvetlendirdiği destek nokmtasına yakın kademelere emirlerinizi yayınız... Hissenin desteği 2,35 ise ve alım yapmayı düşündüğünüz anlarda hisse 2,42 ile işlem görüyor ise ; siz 2,39 - 2,40 - 2,41 gibi emirlerinizi kademeli olarak yazarsanız, aldığınız zaman bir iki kademe daha düşerse o kademelerden de alım yapabildiğiniz için ortalama bir maüliyet yaratmış olursunuz... Ancak bunun anlamı ; alım yaptıktan sonra hisse geriledi diye, hırslanıp da daha yüklü alımlar yapmak değildir...!!! Yine satış yaparken ; hissenin direnci 2,66 ise ; siz direkt o kademeye satış yazarsanız, sizin gibi düşünenlerin de bu kademeye yazacağı emirler birikir ve o nokta aşılması gerçekten güçleşebilir...!!! Bu sebeple direnç olarak bilinen seviyenin aşağsına doğru bir iki kademeye emirleri yaymak daha mantıklıdır... Oirencin aşılacağına dair güçlü sinyaller elbette ki bu hususun istisnası olacaktır ama genellikle dirençlerin bu yatırımcı psikolojisi ile oluştuğu dikkate alındığında, afaki hedefler peşinde koşulmamış , disiplinli ve bilinçli bir şekilde trade edilmiş olur... Değerli Arkadaşlarım ; Borsa da başarılı olabilmenin en önemli kurallarından birisi hatta belki de en önemlisi ; gördüğünüzü en iyi ve en çabuk bir şekilde algılayabilmek ve çok hızlı karar verebilmektir... Borsa da hızlı olabilmek ve buna bağlı olarak da çok hızlı kararlar alabilmek başarı şansını artıracaktır... Bunu sağlayabilmenin yegane yolu ise tecrübe kazanabilmektir... Şimdi sizlere yaklaşık 10 yıllık borsa tecrübemin ki ; bunun son 5 yılı tamamen aktif işlemci olarak geçmiştir ; bana kazandırdıklarını izah etmeye başlayacağım... Bunları bir çırpıda anlatmak mümkün olmayacağı için, sık sık aklıma geldikce bu bölüme eklemeler yapacağım... Bu bölümde anlatacaklarımın, bilimsel veya kuramsal bir anlamı olmayabilir, sadece benim şahsi görüşlerimi ve yıllardır süre gelen tecrübelerimi yansıtmaktadır... Kesin ve kat'i kurallar olarak mutlaka doğru çıkacak diye bir husus sözkonusu değildir... Sadece ufkunuzu genişletebilmek ve görüş açınızı, muhakeme gücünüzü artırıp-geliştirebilmek adına anlatacağım hususlardır... Zira borsa da neden, niçin,nasıl sorularını sormuyorsanız başarı şansınız yok demektir... Başka bir ifade ile ; kim aldı, neden aldı, biraz sonra aldıklarını ne yapabilir vs gibi sorular hep aklınızda olmalı...!!! Borsa yatırımcısının kullandığı değişik yöntemler ve kriterler vardır... Veya bir hissenin incemenmesi gereken teknik -temel ve takas gibi değişik kirterleri analiz yöntemlerinin çeşitliliğini gündeme getirmiştir... Kimi yatırımcı veya analist sadece ve sadece teknik analiz ile ilgilenir ve teknik analizin al veya sat dediği herşeye birebir uyum sağlar...En popüler analiz yöntemi ise teknik analizdir ve belki de mekanik bir sistem olarak, gelişmiş programlar sayesinde gerekli tespitlerin en kolay yapılabildiği bir yöntem şeklidir, doğruluk payı ise yüksek olmakta... Ancak ; Benim tecrübelerim diyor ki ; TAKAS TAKAS TAKAS ... Evet arkadaşlarım ; benim eğer bir başarım var ise bunun sırrı TAKAS incelemelerine öncelik vermemden geçmekte... Size bunun nedenlerini anlatayım şimdi... Yıllar bana göstermiştir ki ; borsa asla mekanik bir sistem değildir... Yani insan faktörünün bir kenara atılarak, sadece rakamların ortaya çıkardığı sonuçlara bağlı kararlar alarak, hisselerin yönünü tespit etmek kesinlikle yanlıştır... Yani teknik analizi tek ve vazgeçilmez kılmak bana göre hatalıdır... Çünkü ; teknik analize şekil veren yine bizleriz...!!! Teknik analiz yatırımcıların belli dönemlerde ki davranış şekilllerini yansıtan, psikolojik yönü de bulunan bir analiz yöntemidir... Yani yatırımcıların örneğin 1,60 seviyesinde geçmişte satış yapmaya başlamaları ile , o hissenin direnci 1,60 olarak belirlenir... Ve artık o hisse 1,60 seviyesine yaklaşırken, grafiklere bakan kişiler daha önce bu hisse 1,60 dan dönmüş, demek ki bunun direnci 1,60 imiş diyerek direncini aşamama korkusu ile satışa geçmek isterler ve direnç kademesi çok yoğunlaşır... Ama bir bakarsınız iştahlı bir alıcı gelir o direnci hacimle aşırır ve direnç aşıldı önü aşıldı diye bu durumu izlemekte olan yeni alıcılar gelebilir... Bu yeni alıcıların satış yaptıkları nokta ise artık yeni bir dirençtir... Demek ki burdan çıkarılması gereken sonuç ; tekniği şekillendiren hisse de işlem yapmakta olan yatırımcılardır... Yani alanlar ve satanlardır...!!! İşte bu nokta da TAKAS meseleleri ortaya çıkıyor... Eğer temel noktamız alanlar ve satanlar ise bunların ne yapıp ne ettiklerini bilmemiz gerekiyor... Bunu da en iyi şekilde görebileceğimiz tek adres TAKAS olacaktır... Bu açıdan TAKAS ANALİZİ benim için önceliklidir, vazgeçilmezdir... Çünkü kurumların ne yapıp ne ettikleri ve ne yapacaklarını en sağlıklı olarak takas da ki görüntülerinden anlamak mümkün olabilecektir... Örneğin takas sıralamasında ilk 3 de yer almakta olan kurumlardan birisinin son dönemlerde sürekli alıyor olması, takas payını artırıyor olması son derece anlamlıdır... Hele hele bu hisse direncine yakın bir nokta da bulunuyor ise; bu alımlar neticesinde bu direncin geçilebilmesi ihtimali artmış demektir... Bu alımları farkeden, takas liderlerinden birisinin takas payını artırdığını fark eden bir başka kurum dahi bu gelişmeleri analiz ederek hisseye yükselenebilir ve direncini aşırtabilir... Yine tersi durum da olabilir...!!! Takas da lider kurumlardan birisi sürekli satış yaparak payını azaltıyorsa, bir mesele vardır... Bu satışları gereksiz yere yapmıyordur sanırım... Yani bir tahtanın takas yapısı ve takas da öncelikli kurumların hareket tarzları bizim için son derece önemli sinyallerdir ve bunların davranışlarına hep neden, niçin soruları ile yaklaşmalıyız... Takas lideri satıyor, neden acaba ? Bu soruya satış miktarına ve sürekliliğine bakarak maldan çıkmak istiyor gibi bir yanıt verebiliyor isek, bizim de satmamız gerekir artık... Bu aşamada ; Teknik ne derse dersin, hiç bir önemi yok...!!! Unutulmamalı ki ; tekniği oluşturan ve şekillendiren yine yatırımcılardır... Örneğin 1.45 seviyesinde desteği bulunan bir hissemiz olsun... Bu desteğin kırılması sat sinyali verecektir, doğal olarak...!!! Benim elimde yüklü miktar da mal var ise, örneğin kapanışa yakın bir an da serbest kademeye elimde ki malın bir miktarını boşaltır isem, bu 1.45 desteğini canım istediği an da kırarım... Kapanış mesela 1,42 olsun... Teknik bozuldu değil mi...? Akşam hisseyi inceleyen analisler bu hisse mefta olmuş diyerek, yarın onlarda satacaklar... Tekniği bozmak veya düzeltmek özellikle sığ tahtalarda son derece basittir... Bunun için teknik; tek gösterge olamaz...!!! Takas incelemesinin tüm detaylarını ve takaslar ile ilgili tüm atraksiyonları yeri geldiği zaman kısa zaman içerisinde örnekler ile anlatacağım... Sizlerde bu andan itibaren hisselerde ki alan ve satanlar için ; neden - niçin sorularına yanıt bulmaya çalışınız... 5. Yanlış portföy Tercihleri...!!! Öncelikle ben kimim ve nasıl bir ruh halim var sorusuna yanıt vermeli siniz...? A. Sakin yapılı, kolay heyacanlanmayan, sabırlı bir insan mısınız...? B. Panik, telaşlı, kolay sinirlenen, tez canlı, sabırsız, çabuk sıkılan, genellikle stresli ve huzursuz bir insan mısınız...? C. Ortama uyan, şartlara ayak uydurabilen, hatta biraz geniş ve vurdumduymaz bir yapınız mı vardır...? İşte kendnizi bu modellerin hangisinin içine sokabiliyorsanız, siz olayın psikolojik boyutunu çözdünüz demektir... Birinci grup da ki yatırımcılar ; genellikle uzun vadeye tercin eden ve paralarını uygun buldukları hisselere bağlayıp da belki günlerce ne olmuş ne bitmiş adına merak dahi etmeyen belli bir tarihi, blanço dönemini veya mevsimsel bir süreci bekleyen gruptur... Bu gruptakiler işini bilir ve bu nedenle de söylenecek bişey yok, kemsinden de akıl almaya ihtiyacları olmaz... İkinci grup ise ; küçük yatırımcı olmanın tüm olumsuzluğunu üzerinde hisseden, panikle işlem yapan, daha çok kaybeden, kurda kuşa yem olmaktan sürekli şikayet eden, kaybettikçe kendisinden başka herkesi suçlayan gruptur... Yani en tehlikelisidir... Bu nedenle özellikle bu grup üzerinde duracağım... Eğer kendinizi bu grupta görüyorsanız ; Öncelikle kendiniz le ilgili çok sert kararlar almalısınız... En azından yatırım tarzınız ile ilgili, bu yapınızın size ve aldığınız yatırım kararlarınıza zarar verdiğini kesinlikle kabul etmeli ve hatayı mutlaka kendinizde aramalısınız... Ve mutlaka portföyünüzü şekillendirmeli ve parsellemelisiniz... Ne demektir bu...? Diyelim ki toplam 20 000 TL niz var bunu borsada kullanmak istiyorsunuz... Siz kendinizin hareketli ve heyacanlı, panik ve stersli yapınızı öncelikle kabul etmek şartı ile tedbiri en baştan alacaksınız ve ne olur ne olmaz diyerek bu birikiminizin yarısını borsaya aktaracak ve kalanı bir başka şekilde garantiye alacaksınız... 10 000 TL nizi borsaya aktardıktan sonra da ; illa ki heyacanlı işlemler yapmak istiyoranız, risk almaktan çekinmiyorsanız, günlük veya çıtır dediğimiz bir kaç kademelik hisseler peşinde koşuyorsanız, portföyünüzün en fazla % 20 sini bu amaçla kullanınız... Veya oranlama yapmayalım, tamamını kaybettiğiniz de hiç üzülmeyeceğiniz bir miktarı bu tür hisseler için kullanınız... Ancak geri kalan paranızın yarısı da mutlaka ve mutlaka daha sağlam hisslerde olmalıdır... Sağlam hisse asla günlük kazandıran hisse değildir...!!! İstikrarlı kazandırabilecek, endeksin hareketlerinden çok çok sert etklienmeyecek hisselerdir... Endeks 30 dediğimiz az ama öz kazandıran, kaybettirdiği zaman da çok can yakmayan hisselerdir...!!! Kalan miktarınız ise ; çeşitli nedenlerle kısa süreli olarak hareketlenen hisseler için ayrılmalı ve bu tür hisseleri ise mutlaka ekranı sürekli izleyebildiğiniz zamanlarda tercih etmeli, stoplos kavramına kayıtsız - şartsız uymalısınız... Böylelikle dengeli bir portföy yapmış olur ve büyük zararlardan kendinizi korumuş olabilirsiniz... Bundan sonra ki eğitim konularımızın genel amacı bu hataları tekrarlamayacağınız ve daha bilinçli kararlar verebileceğiniz bir yetkinliğe erişerek, kazanmanızı ve en önemlisi kaybetmenizi engellemektir... Tweet
|
|
|
|
![]() |
| Etiketler |
| kaybediyoruz , neden |
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|